سوسنگرد
شهر سوسنگرد مرکز شهرستان دشت آزادگان و مهمترین شهر آن است ، فاصله شهر سوسنگرد تا اهواز ۵۵ و تا بستان ۲۸ کیلومتر است، رودخانه کرخه از شمال آن می گذرد و شعبه ای از کرخه نیز از داخل شهر عبور کرده و در غرب و جنوب غربی شهر دو رود سابله و مالکیه از آن منشعب می شوند.
عرض جغرافیایی این شهر در محدوده  ۳۱ ۳۲ ۴۵N-۳۱ ۳۴ ۰۸N   و طول جغرافیایی آن در محدوده ۴۸ ۰۹ ۵۰E – ۴۸ ۱۲ ۱۷ E  می باشد.
نام این شهر در ابتدا "خفاجیه" بوده که بعدها در زمان حکومت پهلوی به "سوسنگرد" تغییر نام یافت-که می گویند معنای آن "عبادتگاه سیاره ناهید" در زمان ایران باستان بوده است.
جمعیت سوسنگرد در سال ۱۳۵۵ ۱۴۰۰۰ نفر و در سال ۱۳۶۵ ، ۲۰۰۰۰ نفر و اکنون در حدود ۱۲۰۰۰۰ نفر می باشد.
مردم این شهر شیعه اثنی عشری بوده و اکثرا عرب زبان هستند. شغل عمده مردم آن کشاورزی می باشد. از جمله طوایف ساکن در شهر می توان از زبیدات ، بنی طرف، اهل الیرف، سادات و ... نام برد.

ب) سوسنگرد در دوران دفاع مقدس
در زمان جنگ ارتش عراق ۳ بار برای تصرف سوسنگرد تلاش کرد که با مقاومت شدید مردم مواجه گردید ولی در حمله سوم شهر در محاصره ارتش عراق قرار گرفت.
با حمله عراق در ۳۱ شهريور، عناصر تيپ ۳ زرهي لشکر ۹۲ اهواز، مستقر در پاسگاه صفريه و سوبله، نتوانستند حملات دشمن را دفع کنند و به ناچار به عقب رانده شدند. لشکر ۹ مکانيزه عراق کم کم به محور سوبله ، تنگه چزابه و ارتفاعات الله اکبر مي رسيد.
عراقي ها موفق شدند روي رودخانه کرخه و رميم پل شناور نصب کنند. به اين ترتيب بستان به طور کامل سقوط کرد و عراقي ها از شمال و غرب وارد شهر شدند. آن ها با پيشروي در محور بستان – سوسنگرد اين شهر را از سمت غرب مورد تهديد قرار دادند. علاوه بر اين عراقي ها در جنوب کرخه و از محوه نشوه، کوشک، طلائيه و جفير وارد ايران شده و در اين محور رو به شمال پيشروي کرده و به کرانه جنوبي کرخه کور رسيده بودند.
آنها با عبور از کرخه کور، به قصد تصرف حميديه و سوسنگرد در دو ستون پيشروي کردند. به حاشيه جنوبي حميديه و سوسنگرد رسيدند. دشمن پس از شکستن مقاومت مدافعان اندک ( پاسدار و ژاندارم ) آن در ۶ مهر ماه سوسنگرد را اشغال کرد.
فرماندهان دشمن اداره شهر اشغال شده را به گروه ضد انقلاب "جبهه التحریر" سپردند. چهار روز بعد یعنی در ۱۰/۷/۱۳۵۹ رزمندگانی از سپاه اهواز به فرماندهی "علی غیوراصلی" شهر را آزاد کردند وخائنین را به سزای خویش رساندند.
پیشروی دشمن به سوی اهواز ادامه یافت تا این که  پاسداران اهواز، شب هنگام ۹/۷/۱۳۵۹ با شبیخون به دشمن قوای ارتش عراق را مجبور به فرار کردند و با همکاری هوانیروز و دیگر نیروهای ارتش تعقیب دشمن ادامه یافت ، طوری که در ۱۰/۷/۱۳۵۹ سوسنگرد آزاد شد.
عراق حملات مجدد خود را از ۱۷/۷/۱۳۵۹ آغاز و در ۲۱/۷/۱۳۵۹ بستان را اشغال و در ۲۴/۸/۱۳۵۹ سوسنگرد را از سه طرف محاصره کرد و وارد آن شد لیکن ۲۰۰ رزمنده مدافع شهر با مقاومت خود مانع سقوط شهر شدند. ۲ روز بعد در ۲۶/۸/۱۳۵۹ رزمندگان ارتش، سپاه و ستاد جنگ های نامنظم (گروه شهید چمران) به کمک محاصره شدگان آمدند، و بار دیگر شهر را آزاد کردند.


سوسنگرد

•    مسجد جامع سوسنگرد
در هجوم عراق به سوسنگرد، مسجد جامع این شهر محل تجمع واعزام نیرو، امداد مجروحین و پایگاه و مرکز هماهنگی وهدایت عملیات رزمندگان اسلام بود. مدافعان سوسنگرد در این مسجد سازمان دهی می شدند ودر گروه های کوچک، در نقاط حساس شهر استقرار می یافتند. هنگام محاصره سوسنگرد نیز چند تانک عراقی در ۲۵/۸/۵۹ تا ۱۰ متری این مسجد جلو آمدند، اما با انهدام دو تانک، پیشروی دیگر تانک ها متوقف گردید.

ttp://bineshan1982.blogfa.com